W mojich Uogewnikach S’loonskich momy nojlepszy systym komunikacji spouecznyj,
kery ciyngym poprawiomy i doskonalymy.

Przykuadym tego jest moje beranie, kere Wom przesyuom internetym.

W tym beraniu, niy chodzi jednak nojbarzyij uo Wos, ale uo moje dzieci.
Bo sami wiycie jak to jest z dziec’mi. Niy bardzo majom cas suchac’ swojych „wapniokoow”,
a jak jurz suchajom, to yno po to rzeby pedziec’, rze to co godoomy to take staros’wijycke
i mauo nowocesne. A nojbarzyij tumacom sie brakym casu. Niy wiedzom jesce rze kedys’
bydom tego rzauowac’. Rze tak jak jo som, za niyskoro zacon rzech sie interesowac’ niykerymi sprawami, uo kerych mog rzech miec’ informacje z piyrwszyj rynki i z nojbarzyij wiarygodnych ust: mojiych Uojcoow.

Keby tak miec’, pomys’lou rzech, wuasno telewizjo, to morze by uobejrzeli i posuchali mojego „Big Vaterka”? A tak, jak ij niy mom, to co mom robic’?

Zacon rzech uod SMS-oow, do kerych sie moje dzieci niydowno zapolouy.
S’ciongnou rzech program „Gadu-Gadu”, kerym idzie je rozsyuac’, i zacon rzech je pisac’.
Dziynki tymu, jak synek bou na turne w Rajchu, to mogli my sie uoba tym sposobym pogoodac’.
Wiyrzcie mi, nigdy my przedtym tyla ze sobom niy godaali.
Pocuu co to uosamotniynie, co to uoddalynie i co znacy choc’ suowo, uod kogos’ bliskego.

Zrozumiou rzech wtedy, rze trza to co sie chce powiedziec’, przekozac’ nowoczesnymi, wspoucesnymi i przedewszystkiym modnymi s’rodkami komunikacjii.
Wiym rze moje beranie jurz tyrz wys’ledziyli i z ciekawos’ci podglondajom.

Ale te s’rodki dostarcajom wiadomos’ci tyrz nom.
I tu dochodza do piyrszego tymatu.

Jesce 20 marca tego roku, przyszua do mie ymajlowo wiadomos’c’, rze 3-go czyrwca
bydzie festyn na Goorze S’wiyntyj Anny, na kery zaproszo mie Renate Hein.

Do s’wiyntyj Anki, to jurz za dziecka jez’dziou rzech z uopolskiyj wsi, skond pochodzioua
moja Ouma Gertruda, i kaj my co roku jez’dziyli bez lato.
Nojcyn’s’ciyj bryckami, jechauy couke rodziny do Starego Uolesna, na uodpust.
Tam bou taki stary kos’ciou pod Jyj Wyzwaniym.
A rze boua Uona wielce umiyuowanoom patronkom sceguulnie dlo matek-rodzicielek,
totyrz jyj wizerunek w postaci cudownyj figurki s’wiyntyj Anny Samotrzec’, s’cioongou
na Jyj Uodpust na Goora Cheumsko pielgrzymoow z coukego S’loonska.

I w tyn sposoob, ta tradycjo z Hajmatlandu moji Oumy, staua sie tyrz mojym udziauym
i tradycjom, w keryj jo sie tyrz wychowywou. A bouo to wychowanie ludzi wielce bogobojnych, jak choc’by ino Tanty Tiny, keryj uoddziauywanie jako osoby poborznyj,
miauo wpuyw na couke uotoczynie.

Jo morze poborzny to zas’ taki niy bou, ale za modu, po keryms’ pobycie na wsi, zacon rzech sie bawic’ za ksiyndza. I niy ukrywom rze boua w tym wielgo zasuuga Tanty Tiny, kero
gonioua nos, to znacy mie Antka i swojego modszego syna Antoona ciyngym do kos’ciouka,
w kerym na dodatek kos’cielnym bou Oonkel Jorg.

W kos’ciouku boua uodprawiano ino jedna mszo, przes ksiyndza, kery rajtowou na koniu z sonsiedniyj Ligoty, by joom uodprawic’.
Bou to stary oficyr, uosfojony z kon’mi, z rynsztunkiym i ubiorym don’przynolerznym.
Bez to niyros pomogali my Mu w zokrystyji s’ciongac’ Jego oficyrki, w kerych rajtowou,
a niyros zaprowadzali my Jego konia do nojblirzszego gospodorza na popas.
Uod nos jechou do Zakrzowa, kaj miou kolejno mszo. Tak uobjyzdrzou, rajtujonc na koniu pora wsi.
A rze sie trocha zacinou, to jego s’piywanie bouo inne i na przykuod brzmiauo:
„Domm minuuumm sfoobiissskuuumm”, „Ett kuum sspiritutuuum” - uodpowiadali my jak jonkauy, w przekonaniu rze to tak mo byc’.

A jak my wrocali na podwoorze, to zacynaua sie mszo nasza. Jo bou za ksiyndza, a Antoon za
ministranta. Powyciongali my na tyn cas s’wiynte uobrazy z izby, ustawiyli na forze
i uodprawiali. Jo jonkajonc s’piywou za przykuadym ksiyndza, a Antoon mi uodpowiadou.
Ino porzed buogosuawiyn’stwym przychodzioua kuzynka Maryja, coby mi zauorzyc’ na ramiona dugi ryncnik do wyciyranio byszteku, cobych naborznie mog chytac’ monstrancjo.

Niyros Oonkel Konrad niy moog wyjechac’ do pola, bo jesce trwaua naszo mszo. Niyros by nos chciou pogonic’ z Jego fory, ale Tanty Tiny na to niy pozwolaua, tak ji sie naszo mszo podobaua.

Te kos’cielne zabowki miou rzech uod nos z Uogewnik, uod Orlicki. A bouo to tak.
Po powrocie ze wsi keregos’ roku, poszli my z Mamom do ciotki Yrmgardki, a tam z Elusiom
bawiyli my sie z dziec’mi uod Orlicki - grali szukac’. W keryms’ momyncie chciou rzech sie schowac’ w izbie i tam uobocou rzech rzec, na kero rzech sie upar dzieciyncoom upartos’ciom.
Bou to mauy uoltorzyk, z mauymi figurkami s’wiyntuch, mauom monstrancjom, s’wiycnikami i co nojwarzniejsze nojprawdziwszym zwonkiym jak w kos’ciele.
A rze Orlicka miaua uokna na plac, to niy bou Ji tyn uoltorzyk potrzebny do strojynio
uokiyn na Borze Ciauo i besto mi go podarowaua.

Uod tego momyntu wiejske msze przeniosuy sie do mojego familoka, na schody pomiyndzy
poupiyntrym, kaj som haz’liki i kaj my przy niypogodzie grali kepki, a kaj drzwi uod haz’likoow bouy torami, a trzeciym sztokym, kaj miyszkali Szymury, Gamonie, Zyjgerty
i Brole.

Niyros Stary Zyjgert jak wrocou z roboty, musiou klynkac’ na schodach, bo jo miou prawie Podniysiynie.

Te wszystke wspominki, zaproszynie Rynatki i chync’ uodwiedzynio z tes’ciami S’wiyntyj
Anki spowodowauy, rze my sie wybrali.

Dziyn’ niy zapowiadou sie nojlepi. Rzywiou jurz sie chmurzou i ino cekac’ jak zacnie loc’.
W ulywie, z uobawom rze z festynu nic niy bydzie jechali my na Annaberg uod zadku.
Drogoom na Kyn’dzierzyn-Koz’le przes Pyskowice.

Im my byli blirzyj, tym niebo bouo jas’niejsze. W kouko sama zielyn’.

Wreszcie podjyrzdrzomy pod Goora i przystowoomy przy Muzejum Cynu Powstan’cego.
Jurz na tablicy przed niym znak informacyjny Muzejum jest zdropany i niy idzie sie
zorijyntowac’ kaj my som?
Stojymy sami, a drogom ciongnom auta z roorznymi rejestracjami, poune pielgrzymoow.
Jak my tu som i jurz my stanyli, to wlejzymy pouoglondac’.
Paniusia sie znodua, uotworzoua drzwi, uos’wiycioua s’wiatua i sprzedaua nom bilet „zbiorowy”.
S’cic’ my byli piyrsi i uostatni dzisioj.

Ekspozycjo ciekawo, dlo nos skirz tego, rze jest tam pora starych zdjun’c’ z Bytonia, kery
znomy dzisiejszy i tyn ze starych fotografii.

Przy wyn’s’ciu uokazuje sie, rze Europa w naszym wydaniu mo niysprawne i zankniynte haz’liki!

Jurz rzech ros pisou: smutno refleksjo nad losym powstan’coow s’loonskich.
Teroski dodom: i nad muzyjum ich cynu.

Pora zakryntoow pod goorka i my som na miejscy, na placu u zapobiegliwego tubylca, kery
na cas uodpustu abo festynu, robi ze swojego placu parking.

Dowiadujymy sie, rze mszo jest w grocie, kole bazyliki.

Przed bazylikom s’wiyntyj Anny mijomy Jorga Gorzelika ze swojymi chopcami
i transparyntym Ruchu Autonomii S’loonska, jak rozdowo materiauy.
Jo Go jurz poznowom, Uon mie jesce niy.
W kon’cy, mys’la sie: to jest dzisioj pielgrzymka mniejszos’ci. Jego Zwionsku tyrz!

W grocie jurz przywitali uoficijeli i zacyno sie mszo. Wieje. Moje niymuode jurz tes’cie
na wietrze dugo niy wytrzymajom, to ich zaprowadzom z kobiytkom do bazyliki, na polsko mszo.
Po drodze przedstawiciele inkszyj mniejszos’ci wyciongajom rynce i rzebrajom.

Suysza suowa arcybiskupa Alfonsa Nossola, Jego guos, kery brzmi charakterystycnie, podobnie jak ksiyndza ze uopolskiyj wsi, Oonkla Jorga, Tanty Any, te wyraz’ne „er”.
Pamiyntom je dobrze z pobytoow na uopolskiyj wsi.

Godo uo tych relacjach wertykalnych - miyndzy Boogym i ludz’mi, i tych
horyzontalnych - ludzi, miyndzy sobom.
Wskazuje znaczynie trwanio w miyuos’ci do swojich mauych Uoojcyzn, w kerych korzdy tkwi. Uo znacyniu POJEDNANIO miyndzy ludz’mi, i ludzi z Boogym. Uo koniecnos’ci uodrzucynio wszelkich totalitaryzmoow i koniycznos’ci zastompiyniu jich MIYUOS”CIOM.

Zawsze lubia Go suchac’. Szkoda rze tego roku niy bouo Go w Piekarach.

Wracom pod bazylika i w gablotce widza zdjyncie mojego kuzyna Antoona z dzieckym
innyj rasy na rynkach. Chyba to jest Uon, teroski jurz Bonifacy, uod kedy zawdziou habit
i pojechou na misjo do Boliwji.

To tu na Goorae S’wiyntyj Anny znodli schroniynie franciszkony w 1655 roku, jak musieli uopus’cic’ swoje klasztory w Krakowie i we Lwowie.

S’loonsk zowdy bou uotwarty i gos’cinny, scegoolnie dlo przepyndzanych z rodzinnych stron. Choc’ som bou niyros zmuszony rozsyuac’ swoje dzieci po coukiym s’wiecie.
Besto suowa uo trwaniu, tu na miejscu som tak warzne, coby nos tu niy brakuo!

To tu, na Goorze s’w. Anny znajduje sie Uos’rodek Misyjny Uojcoow Franciszkanoow Prowincji s’w. Jadwigi, kery pomogo takiym uojczulkom jak Antoon - Bonifacy.

Uod groty dolatuje „ Te Deum” - po niymiecku, a z bazyliki dolatyje polski s’piyw, na zakon’cynie mszy. A pod nogami suychac’ cygan’skie rzebranie uo jiakis’ grosz dlo mauego dziecka.

Schodzymy uod bazyliki w dou, a po drodze mijomy pomnik naszego Uojca S’wiyntego,

A ponirzyj stoji fto?

S’wiynty Jan Nepomucen - tyn s’wiynty dobryj suawy, nojpopularniejszy na s’loonsku s’wiynty, parton moji parafii w ukochanych Uogewnikach S’loonskich, w keryj jest wydowany jeszce jedyn s’rodek komunikacji spouecnyj:
pismo parafialne - „ Ku pojednaniu „. Znaconcy tytuu.