Ruch Autonomii Śląska, Plac Wolności 7, 44-200 RYBNIK, tel/fax: (032) 4237 822
http://www.raslaska.org; e-mail: [email protected]

W OBRONIE PRAW G�RNEGO ŚLĄSKA

Rok 1989, przełomowy dla państwa polskiego, mieszkańcom Śląska nie przyni�sł oczekiwanych zmian. W kolejnych parlamentach wybieranych przez obywateli niepodległej Rzeczypospolitej głos naszego regionu nie był dość głośny i stanowczy, by wym�c na władzach centralnych w Warszawie zmianę nastawienia do tej ziemi i jej mieszkańc�w. G�rny Śląsk nadal traktowany jest więc jak kolonia, a prawa ludzi, kt�rzy powinni być tu gospodarzami, nie są respektowane. Co więcej, wśr�d politycznych elit coraz częściej pojawiają się głosy, że nasz region jest dla Polski tylko ciężarem, utrudniającym integrację z Unią Europejską.

Naszą odpowiedzią na centralizm i arogancję administracji centralnej jest

żądanie autonomii !

Autonomia jest rozwiązaniem sprawdzonym zar�wno w warunkach polskich jak i w wielu innych krajach Europy i świata. Dużą polityczną, kulturalną i gospodarczą niezależność posiadają niemieckie landy, szwajcarskie kantony czy amerykańskie stany. Niezależność ta nie stanowi przy tym żadnego zagrożenia dla integralności tych państw. Nasza koncepcja autonomicznego Śląska, jako podmiotu jednoczącej się Europy region�w jest zakorzeniona w tradycji, a zarazem nowoczesna, korzystna dla całego kraju, a przede wszystkim dla samego Śląska.

Program Ruchu Autonomii Śląska to więc konkretna wizja przyszłości naszego regionu i nas samych - wizja opierająca się na sprawdzonych i godnych naśladowania wzorcach.

I. Miejsce RAŚ pośr�d partii i stowarzyszeń na Śląsku

Ruch Autonomii Śląska to organizacja społeczno-polityczna, kt�ra opowiada się za pełną wsp�łpracą wszystkich regionalnych stowarzyszeń na rzecz rozwoju samorządności, a także organizacji samorządu gospodarczego, terytorialnego, zawodowego i innych działających na Śląsku i na rzecz Śląska.

Celem Ruchu Autonomii Śląska jest:
rozbudzenie i ugruntowanie śląskiej tożsamości narodowej bądź regionalnej wśr�d mieszkańc�w Śląska
odrodzenie i promocja kultury śląskiej oraz śląskiego środowiska tw�rczego
propagowanie wiedzy o Śląsku
inicjowanie i utrzymywanie kontakt�w ze Ślązakami niezależnie od ich aktualnego miejsca zamieszkania
ochrona praw mieszkańc�w Śląska
uzyskanie przez Śląsk pełnej autonomii politycznej, gospodarczej i kulturowej

Ruch Autonomii Śląska nawiązuje do bogatej tradycji śląskiej autonomii: zar�wno księstw piastowskich, pruskich prowincji Schlesien i Oberschlesien, Śląska austriackiego jak i przedwojennego Wojew�dztwa Śląskiego w II RP: Śląsk to dla nas całość i ciągłość historyczna, stanowiąca wsp�lnotę kulturową, będącą wsp�lnym dziedzictwem tak Dolno- jak i G�rnoślązak�w; Za gł�wny cel RAŚ stawia sobie utworzenie dwu autonomicznych region�w w historycznych granicach: dolno- i g�rnośląskiego, kt�re łączy wielowiekowa więź dziejowa i wsp�lne tradycje.
Działalność kulturalna Ruchu dotyczy całego Śląska, podczas gdy swą działalność polityczną ograniczamy do Śląska G�rnego.

Stosunek RAŚ do śląskości sprowadza się do pięciu gł�wnych postulat�w:
utrzymanie wielokulturowości regionu
rozbudzanie śląskiej tożsamości narodowej wśr�d tych, kt�rzy uważają się wyłącznie za Ślązak�w, bądź G�rnoślązak�w
rozbudzanie tożsamości regionalnej wśr�d Ślązak�w przyznających się do narodowości niemieckiej lub polskiej
obrona praw zamieszkujących Śląsk mniejszości narodowych i etnicznych
wspieranie wsp�łpracy wszystkich mieszkańc�w Śląska

Podstawowe założenia autonomii Śląska

Autonomia to zasada, kt�ra pozwala jednostkom i wsp�lnotom samodzielnie rozwiązywać swe problemy, gospodarować owocami swej pracy i poszukiwać własnych dr�g rozwoju. Zdaniem Ruchu Autonomii Śląska, autonomia terytorialna powinna uwzględniać lokalne uwarunkowania, każdy region winien mieć tyle autonomii, ile naprawdę chce. Podane poniżej założenia autonomii politycznej, kt�rej filarami powinny być takie atrybuty jak regionalny parlament, rząd, skarb, polityka gospodarcza czy wsp�łpraca międzynarodowa, dotyczą G�rnego Śląska, a więc obszaru politycznej aktywności RAŚ.

Podstawowe filary politycznej autonomii G�rnego Śląska:
REGIONALNY PARLAMENT G�RNOŚLĄSKI - powinien być ciałem jednoizbowym, wybieranym w wyborach powszechnych, r�wnych, tajnych, bezpośrednich, systemem większościowym; Parlament ze swego składu wybiera rząd, na czele kt�rego staje premier
PREZYDENT - wybierany w wyborach powszechnych, r�wnych, tajnych, bezpośrednich. Czuwa nad funkcjonowaniem struktur autonomicznych, zapewnia ich koordynację, reprezentuje władze regionalne w kontaktach z najwyższymi organami RP.
SKARB REGIONALNY - jego status szczeg�łowo ureguluje G�rnośląska Konstytucyjna Ustawa Skarbowa. Do kompetencji Skarbu należeć będzie polityka finansowa w regionie, prowadzona przede wszystkim poprzez ustalanie i pob�r podatk�w i opłat przypadających na teren G�rnego Śląska. W ramach polityki finansowej Skarb G�rnośląski będzie zarządzał dochodami z podatk�w i opłat pobieranych w regionie, w kwocie nie mniejszej niż 60%
KONSTYTUCJA REGIONALNA - winna zostać przyjęta przez Regionalny Parlament G�rnośląski. Konstytucja jako gwarant prawomocności autonomii regulować będzie podstawowe zasady funkcjonowania regionu, m.in. określi kompetencje poszczeg�lnych organ�w regionalnych, itd.

1. Regionalny system źr�deł prawa:
Konstytucja g�rnośląska jako źr�dło obowiązującego na obszarze regionu prawa nie będzie mogła być sprzeczna z konstytucją RP i nadrzędnymi zasadami prawnymi Wsp�lnoty Europejskiej. Zmian postanowień Konstytucji będzie m�gł dokonywać Regionalny Parlament G�rnośląski na zasadach w niej określonych (w tym na wniosek najwyższych władz RP).
Obok Konstytucji źr�dłami powszechnie obowiązującego prawa na G�rnym Śląsku będą także ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a po uzyskaniu przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej także unijne akty prawne. W zakresie ich obowiązywania ustawy g�rnośląskie nie mogą być sprzeczne z ustawami og�lnopaństwowymi oraz Konstytucją G�rnośląską i RP. Ustawy og�lnopolskie w zakresie ich obowiązywania na G�rnym Śląsku nie mogą być sprzeczne z postanowieniami Konstytucji G�rnośląskiej.
Ustawy tak og�lnopolskie jak i g�rnośląskie w zakresie uregulowanym G�rnośląską Konstytucyjną Ustawą Skarbową muszą być zgodne z powyższą ustawą, kt�rej zapisy nie mogą być sprzeczne z postanowieniami Konstytucji G�rnośląskiej. Konstytucja regionalna za konstytucją RP określi sprawy wyjęte spod jurysdykcji śląskiej.

Ustr�j administracyjny regionu
G�rny Śląsk dzielić się będzie na powiaty i gminy. W ramach powiat�w wyr�żni się powiaty ziemskie i miejskie (tzw. „miasta wydzielone”, liczące powyżej 100 000 mieszkańc�w). W skład powiatu ziemskiego wchodzić będą gminy; powiaty miejskie także mogą składać się z gmin.
Władzę ustawodawczą w regionie sprawuje Regionalny Parlament G�rnośląski , zaś władzę wykonawczą stanowi rząd i Prezydent.
W powiecie organem uchwałodawczym jest rada powiatowa zaś wykonawczym zarząd powiatowy ze starostą; w powiecie miejskim władza uchwałodawcza należy do rady miejskiej, a wykonawcza do zarządu miejskiego z prezydentem na czele (w gminach wchodzących w skład powiat�w miejskich odpowiednio rada gminy oraz zarząd i w�jt)
W gminie władza uchwałodawcza należy do rady gminy zaś wykonawcza do zarządu gminy z w�jtem
W miastach nie będących powiatami władza uchwałodawcza należy do rady miejskiej, a wykonawcza do zarządu miasta i burmistrza

Pozycja G�rnego Śląska w Polsce

Autonomiczny Śląsk nie narusza porządku prawnego RP ani ładu europejskiego, stwarzając jednocześnie możliwość zaistnienia w regionalnych strukturach europejskich. Autonomia G�rnego Śląska wyhamuje kolonialną politykę uprawianą w stosunku do regionu jak i jego mieszkańc�w przez kolejnych włodarzy z odległej Warszawy. Autonomia to możliwość konsekwentnego działania na rzecz i w interesie Śląska, rozumianym jako interes wszystkich mieszkańc�w śląskiej ziemi. Uzyskanie przez Śląsk autonomii musi wiązać się z reformą ustrojową kraju, taką kt�ra uwzględni regionalne odrębności i wynikające z nich tożsamości poszczeg�lnych grup regionalnych, etnicznych bądź narodowych, a także aspiracje tych grup do konkretnych form politycznej autonomii. Ruch Autonomii Śląska prezentuje przejrzystą i sensowną wizję modelu ustrojowego kraju, kt�ry winien być państwem dalece zdecentralizowanym i na wz�r wielu demokracji europejskich określany mianem „państwa regionalnego”.

USTR�J POLSKI - Polska powinna naszym zdaniem składać się z autonomicznych region�w o r�żnym stopniu autonomii w zależności od lokalnych dążeń, potrzeb oraz możliwości. Senat RP musi zostać przekształcony w izbę reprezentant�w region�w, kt�rych liczba winna być proporcjonalna do liczby mieszkańc�w poszczeg�lnych region�w. Decentralizacja życia politycznego Polski znacznie poprawi jakość i demokratyczny charakter życia społecznego, co też wpłynie na pobudzenie oddolnych inicjatyw społecznych.
ŻYCIE GOSPODARCZE - W pełni autonomiczny Śląsk powinien być gospodarczym partnerem innych region�w oraz władz centralnych, nie zaś ich sługą i beneficjentem „polityki regionalnej” władz centralnych polegającej na przekazywaniu regionom subwencji i dotacji, z kwot wypracowanych w regionach. Niech wzorcem do obliczania należnych G�rnemu Śląskowi dochod�w będzie poniższe zestawienie:
minimum 60% uzyskiwanych w regionie dochod�w pozostaje w gestii Skarbu G�rnośląskiego
reszta dochod�w może być rozdzielana wg wzoru:
60% przekazywane na potrzeby centralne
40% przekazywane bezpośrednio do region�w uboższych
Jak wynika z powyższego zestawienia, Ruch Autonomii Śląska opowiada się za zdecentralizowaną polityką finansową, ograniczając rolę władz centralnych w zarządzaniu finansami publicznymi do niezbędnego minimum
MNIEJSZOŚCI NARODOWE I ETNICZNE - od chwili swego powstania RAŚ domaga się poszanowania praw zamieszkujących Śląsk mniejszości narodowych, etnicznych oraz językowych. Wielojęzyczność, na obszarach, na kt�rych zamieszkują zwarte grup mniejszościowe nie powinna być traktowana jako dobrodziejstwo władz państwowych, ale jako standard w polityce mniejszościowej. Domagamy się realizacji przez Polskę wszystkich podpisanych przez władze um�w i traktat�w dotyczących kwestii poszanowania praw grup mniejszościowych.
ARMIA - opowiadamy się za armią zawodową, nie za wojskiem z poboru. Takie rozwiązanie przyczyni się nie tylko do podniesienia profesjonalizmu wojska, ale r�wnież do zaoszczędzenia kwot przeznaczanych obecnie na utrzymanie przestarzałej, przez co kosztownej, armii.

IV. Śląsk w Europie

Ruch Autonomii Śląska opowiada się za Europą zjednoczoną, Europą stu flag, w kt�rej znikną państwa narodowe, większość kompetencji przekazując historycznym regionom. Będzie to Europa lud�w: Ślązak�w, Morawian, Łużyczan, Szkot�w, Bretończyk�w, Bask�w, etc., a więc Europa wracająca do swych korzeni. RAŚ już działa na rzecz takiej Europy, utrzymując rozległe kontakty zagraniczne, uczestnicząc w międzynarodowych spotkaniach i konferencjach.

Podstawowe założenia funkcjonowania Śląska w zjednoczonej Europie:
Wykorzystując szerokie uprawnienia autonomiczne, G�rny Śląsk prowadzi politykę wsp�łpracy kulturalnej, gospodarczej, itp. z zagranicą. Śląsk sam inicjuje oraz rozwija wsp�łpracę z innymi regionami Europy, szczeg�lnie z sąsiednimi Morawami.
Wymianie handlowej, gospodarczej czy kulturalnej między Śląskiem a innymi regionami europejskimi powinno służyć tworzenie własnych plac�wek gospodarczych, handlowych, informacyjnych, itd. zagranicą
Rozszerzenie Unii Europejskiej - ponieważ Śląsk zawsze należał do europejskiego kręgu kulturowego, Ruch Autonomii Śląska opowiada się za wejściem Polski, a co za tym idzie Śląska do UE. W rozszerzeniu wsp�lnoty europejskiej RAŚ widzi szansę dla śląskich przedsiębiorc�w, kt�rzy mogą okazać się konkurencyjni na rynkach europejskich; stopniowe znoszenie barier celnych z pewnością pozytywnie wpłynie na poziom życia Ślązak�w.
Uwzględniając obowiązujący na G�rnym Śląsku system źr�deł prawa, podstawowe założenia śląskiej polityki wsp�łpracy z zagranicą nie mogą być sprzeczne z priorytetami polityki zagranicznej RP.

Regionalistyczna koncepcja jedności europejskiej - koncepcja „Europy 100 Flag”

Będąc częścią europejskiej rodziny partii i ruch�w regionalistycznych i autonomistycznych Ruch Autonomii Śląska opowiada się za Europą region�w, według koncepcji „Europy 100 Flag” bretońskiego działacza narodowego Yanna Fouere. Tylko taka Europa, kt�ra jest w stanie uznać regionalne odrębności i tożsamości poszczeg�lnych grup regionalnych, etnicznych, językowych i narodowościowych zasługuje na miano prawdziwej wsp�lnoty europejskiej. Każdy pojedynczy człowiek, tworzący większe wsp�lnoty powinien decydować o swojej przyszłości i przynależności do określonej grupy - ze sług zbiurokratyzowanych struktur państwowych, Europejczycy, w tym Ślązacy, powinni zmienić się w beneficjent�w demokratycznych uregulowań prawnych ustanawiających prymat jednostki nad określoną strukturą administracyjną. Ruch Autonomii Śląska konsekwentnie więc sprzeciwia się zar�wno koncepcji europejskiego superpaństwa jak i wsp�lnocie państw narodowych, kt�re nie respektują uwarunkowań regionalnych.
Reasumując, „Europa 100 Flag” to federacja region�w (małych narod�w), kultywujących swą tradycję, kulturę, strzegących swej odrębności. Tak zorganizowana Europa sprowadza się do motta wielu ugrupowań regionalistycznych, kt�re brzmi: „Jedność tak - jednolitość nie”.

V. Założenia polityki gospodarczej

Ruch Autonomii Śląska opowiada się za wolnością w życiu gospodarczym, opartym na zasadach wolnego rynku, kt�rego podstawy stanowić powinna wolna konkurencja oraz przejrzyste regulacje prawne. RAŚ konsekwentnie opowiada się za zmniejszeniem roli państwa w życiu gospodarczym, kt�re nie powinno tworzyć barier uniemożliwiających bądź utrudniających swobodny przepływ kapitału, a jedynie stać na straży uczciwości i praworządności systemu gospodarczego.

WOLNOŚĆ GOSPODARCZA - opowiadamy się za likwidacją nadmiernych barier administracyjnych przy podejmowaniu działalności gospodarczej. Sprzeciwiamy się koncesjom i zezwoleniom wydawanym przedsiębiorcom na podstawie uznaniowości organ�w administracyjnych. Za niebezpieczne dla konkurencji gospodarczej uważamy powstawanie monopoli, kt�re zaprzeczają zasadom gospodarki wolnorynkowej. Uważamy, że w zakresie swych kompetencji państwo powinno tworzyć instrumenty prawne chroniące obr�t przed nieuczciwą konkurencją.
PRYWATYZACJA - powinna objąć majątek państwowy, charakteryzujący się dużo mniejszą efektywnością niż własność prywatna. Zar�wno prywatyzacja jak i reprywatyzacja powinna odbywać się z uwzględnieniem interes�w gospodarczych mieszkańc�w G�rnego Śląska
RESTRUKTURYZACJA PRZEMYSŁU - uważamy, że konieczna jest rzeczywista przebudowa gospodarcza G�rnego Śląska. Odejście od zbyt rozbudowanego przemysłu ciężkiego powinno odbywać się poprzez ograniczanie jego udziału w strukturze dochod�w oraz nakład�w na rzecz innych gałęzi gospodarki (np. usług). Poprzez system podatkowy (ustalony w G�rnośląskiej Konstytucyjnej Ustawie Skarbowej) należy przyciągnąć inwestor�w śląskich, polskich i zagranicznych. Wzrost gospodarczy G�rnego Śląska powinien być r�wnież stymulowany poprzez system preferencji dla inwestor�w tworzących miejsca pracy w branżach innych niż przemysł ciężki.
WALKA Z FISKALIZMEM - opowiadamy się za uproszczeniem systemu podatkowego, m.in. przez wprowadzenie tzw. „podatku liniowego”. Skarb Regionalny powinien posiadać uprawnienia w zakresie polityki fiskalnej, zagwarantowane w G�rnośląskiej Konstytucyjnej Ustawie Skarbowej.
(patrz par.II pkt 3)
TRANSPORT - uważamy, że szansą dla rozwoju regionu jest jego dogodne położenie, mogące przynieść korzyści z rozwoju infrastruktury transportowej
transport drogowy - w dużej mierze powinien opierać się na osi autostrad p�łnoc-południe oraz wsch�d -zach�d o charakterze obwodnicy dla ruchu tranzytowego, a także przebiegającej przez środek GOP trasy szybkiego ruchu, tzw. „Trasy Średnicowej”, usprawniającej ruch między poszczeg�lnymi miastami GOP; rozbudowana powinna zostać r�wnież droga nr 4 od Gliwic do Bytomia, gdzie łączyłaby się z trasą łączącą Piekary Śląskie z Katowicami; opowiadamy się za zakazem wjazdu ciężar�wek w ruchu tranzytowym do centr�w miast GOP, Opola i tych, kt�re posiadają obwodnice; w oparciu o sprawdzone rozwiązania miast europejskich należy rozważyć możliwość stworzenia tzw. systemu P+R (Park & Ride).
komunikacja miejska - należy rozwijać nowe i eksploatować istniejące już linie tramwajowe, jako bardziej ekologiczny środek komunikacji miejskiej; opowiadamy się za tworzeniem prywatnych, obok istniejących już komunalnych, linii komunikacji miejskiej
transport kolejowy - może stanowić szansę dla rozwoju G�rnego Śląska m.in. w związku z planowanym uruchomieniem linii szybkich ekspres�w z Europy zachodniej w kierunku Ukrainy. Ruch Autonomii Śląska opowiada się za odtworzeniem Śląskiej DOKP, a także za dopuszczeniem do działalności przewoźnik�w prywatnych, mogących m.in. obsługiwać połączenia Katowic z Ostrawą, Głubczyc z Karniowem, Raciborza z Opawą (w obydwu przypadkach po konserwacji linii), czy Nysy z Jesenikiem. Opowiadamy się r�wnież przeciwko likwidacji lokalnych połączeń kolejowych, rzekomo z powodu ich niskiej opłacalności
ROLNICTWO - zdaniem Ruchu Autonomii Śląska gospodarstwa rolne powinny być rozwojowe, tzn. nastawione na produkcję nie tylko na własne potrzeby - dla takich mogą być przyznawane kredyty preferencyjne; opowiadamy się za likwidacją zbędnych pośrednik�w na linii producent-konsument, a także wspieraniem tzw. gospodarstw szerszego typu. Korzystając z doświadczeń legislacyjnych państw zachodnioeuropejskich opowiadamy się za możliwością tworzenia nowego rodzaju sp�łek rolnych wg wzoru ustawodawstwa francuskiego
TURYSTYKA - zdaniem Ruchu Autonomii Śląska tworzenie zaplecza turystycznego, w postaci tak ekskluzywnych hoteli jak i plac�wek nastawionych na obsługę masowego ruchu turystycznego powinno stanowić jeden z priorytet�w polityki promocji G�rnego Śląska; rozw�j ruchu turystycznego w regionie powinien opierać się na trzech zasadniczych filarach, kt�re tworzą:
turystyka wypoczynkowa - obejmująca gł�wnie obszary Beskid�w oraz G�r Opawskich, a także jezior: otmuchowskiego oaz turawskiego
turystyka miejska - wykorzystująca walory historycznych miast g�rnośląskich, m.in. Opola, Raciborza, Nysy, Cieszyna, Bielska, a także zabytk�w kultury przemysłowej
turystyka pątnicza - dotycząca gł�wnych sanktuari�w g�rnośląskich na G�rze Św. Anny oraz Piekarach Śląskich, a także mniejszych ośrodk�w religijnych
Promocją turystyczną powinny zająć się na szczeblu lokalnym gminne oraz powiatowe biura informacji turystycznej, zaś na szczeblu regionalnym Regionalne Biuro Promocji Turystyki

VI. Sądownictwo oraz zapobieganie przestępczości

Ruch Autonomii Śląska przywiązując ogromną wagę do zasady tr�jpodziału władzy, posiada także własną koncepcję ustroju sądownictwa oraz funkcjonowania organ�w ścigania, tak na szczeblu og�lnopaństwowym jak i regionalnym. Funkcjonowanie, obok sąd�w powszechnych, specjalnych sąd�w g�rnośląskich orzekających w zakresie prawa miejscowego, ma być pochodną autonomii regionalnej, a więc możliwości stanowienia lokalnego prawa w randze ustawy.

SĄDOWNICTWO POWSZECHNE - powinno być zorganizowane na jednolitych zasadach na terenie całego kraju i składać się z sąd�w rejonowych, okręgowych i apelacyjnych. RAŚ opowiada się także za utworzeniem sąd�w grodzkich do rozpatrywania spraw mniejszej wagi.
SPECJALNE SĄDY G�RNOŚLĄSKIE:
G�RNOŚLĄSKI SĄD KONSTYTUCYJNY - orzekający o zgodności z Konstytucją Regionalną akt�w ustawowych oraz o zgodności z konstytucją regionu lub aktami ustawowymi obowiązującymi na G�rnym Śląsku innych akt�w normatywnych; o zgodności konstytucji regionalnych, ustaw og�lnopolskich z konstytucją RP jak i o zgodności z konstytucją RP lub aktami ustawowymi og�lnopolskimi innych akt�w normatywnych og�lnopolskich orzekać będzie Trybunał Konstytucyjny
G�RNOŚLĄSKI SĄD ADMINISTRACYJNY - sprawujący wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji regionalnej, na zasadach określonych w specjalnej ustawie.
POLICJA - jej ustr�j powinien odpowiadać zdecentralizowanemu charakterowi państwa. Obok policji państwowej, zdaniem RAŚ powinna funkcjonować policja regionalna oraz municypalna (w miastach wydzielonych).
POLICJA PAŃSTWOWA - powinna zajmować się najważniejszymi sprawami, o charakterze ponadregionalnym
POLICJA G�RNOŚLĄSKA - w zakresie swego działania powinna podlegać rządowi regionalnemu i zajmować się sprawami o charakterze regionalnym. Policja G�rnośląska, kt�rej ustr�j określi ustawa regionalna, powinna podlegać policji państwowej, z tym, że w zakresie czynności operacyjnych przewidywane jest domniemanie właściwości dla policji regionalnej
POLICJA MUNICYPALNA (tworzona w miastach wydzielonych w miejsce straży miejskich) - podlegać będzie Prezydentowi i Zarządowi Miasta, zaś w zakresie swego działania będzie podrzędna tak wobec policji państwowej jak i policji śląskiej.

Zdaniem Ruchu Autonomii Śląska finansowanie tak policji regionalnej jak i municypalnej powinno odbywać się z budżetu organ�w samorządowych, przy uwzględnieniu możliwości dotacji z budżetu państwa. Policja państwowa powinna być finansowana z budżetu centralnego, przy uwzględnieniu możliwości dotacji z budżetu organ�w samorządowych.

VII. Stosunki z kościołami

Mając na uwadze przywiązanie Ślązak�w do tradycyjnych wartości, przede wszystkim religii, pełniącej ważną rolę w życiu naszej społeczności, Ruch Autonomii Śląska opowiada się za pełną wolnością wyznania i uprawiania działalności religijnej przez wszystkie kościoły i związki wyznaniowe. Dostrzegając pozytywny wpływ kościoła na kształtowanie się śląskiej tożsamości na przestrzeni wiek�w, uważamy, że w działalności duszpasterskiej może następować niezbędne przenikanie działań formacji kościelnych i kulturowych, w celu rozbudzenia i pielęgnowania tradycyjnych wartości śląskich, przede wszystkim tych, związanych z życiem regionalnego kościoła.
Zdaniem RAŚ we wsp�łistnieniu państwa i kościoła powinna obowiązywać zasada r�wności wyznań oraz przyjaznego rozdziału władz kościelnych od administracji państwowej i regionalnej. Wielką szansę dla rozwoju naszego regionu widzimy we wsp�łpracy władz sakralnych i administracji świeckiej, szczeg�lnie w aspekcie wpływu kościoła na pozytywne kształtowanie postaw moralnych wśr�d G�rnoślązak�w.

VIII. Edukacja

Ruch Autonomii Śląska opowiada się za dostosowaniem systemu szkolnictwa do regionalnych potrzeb, w jak najszerszym aspekcie uwzględniającym tożsamość regionalną i etniczną mieszkańc�w G�rnego Śląska. System nauczania na poziomie podstawowym, gimnazjalnym oraz średnim powinien uwzględniać program edukacji regionalnej, obejmującej m.in. takie zagadnienia jak lokalna i regionalna historia, język, obyczaje i tradycje. Szkolnictwo na poziomie zawodowym powinno być podatne na aktualne zapotrzebowania rynku pracy m.in. poprzez włączenie do opracowywania programu nauczania oraz jego finansowania przedsiębiorc�w zainteresowanych pozyskaniem absolwent�w tych szk�ł. Szkolnictwo publiczne, finansowane z budżet�w samorządowych, podobnie jak i niepubliczne, korzystające z własnych źr�deł utrzymania, powinno mieć znaczny wpływ na kształtowanie program�w nauczania w zakresie wykraczającym poza niezbędne minimum programowe ustalane przez Ministerstwo Edukacji. Organem sprawującym kontrolę nad oświatą w regionie będzie G�rnośląskie Kuratorium Oświaty, łączące cechy organu centralnego, w zakresie realizowania ministerialnego programu nauczania i regionalnego, w zakresie programu uwzględniającego edukację regionalną, ustalanego przez władze wojew�dzkie (wydział edukacji rządu regionalnego razem z G�rnośląskim Kuratorium Oświaty). G�rnośląskie Kuratorium Oświaty zajmowałoby się r�wnież opiniowaniem i kontrolą program�w edukacji lokalnej ustalanych przez władze samorządowe na szczeblu powiat�w.

Ekologia

Zdaniem Ruchu Autonomii Śląska integralnym elementem programu edukacji regionalnej powinna stać się edukacja ekologiczna, obejmująca m.in. nauczanie o naturalnych i czystych źr�dłach energii, sposobach utylizacji odpad�w, a także kształtująca w młodzieży poczucie odpowiedzialności za środowisko naturalne. Postawy ekologiczne to naszym zdaniem nie tylko świadomość, ale także konkretne działania tak jednostek jak i władz lokalnych, regionalnych oraz państwowych. RAŚ postuluje:
jak najszersze wykorzystanie potencjału energii naturalnej, w żadnym przypadku nie stanowiącej zagrożenia dla człowieka i jego środowiska
ograniczenie do niezbędnego minimum ruchu kołowego w miastach, poprzez tworzenie systemu P+R (Park&Ride;), wykorzystanie „czystych” środk�w komunikacji publicznej, a także wprowadzenie zakazu tranzytu przez centra wielkich miast
dbałość o środowisko naturalne przy nowych inwestycjach
powiększanie obszar�w zielonych, rekultywację teren�w zdegradowanych m.in. poprzez ich zalesianie, ograniczenie szkodliwych wyziew�w m.in. poprzez zakładanie urządzeń filtrujących, stały monitoring
bezwzględną ochronę obszar�w zielonych i stopniowe poszerzanie granic „obszar�w chronionych”
Istniejące programy naprawy środowiska naturalnego nie mogą nie uwzględniać możliwości finansowych władz samorządowych. Stosowana w świecie praktyka polegająca na tym, że zdegradowane środowisko odbudowują ci, kt�rzy je zniszczyli, daje naszym zdaniem prawo do upomnienia się o środki z budżetu centralnego na realizację program�w ekologicznych. Będziemy sprzeciwiać się traktowaniu obszar�w chronionych w spos�b czysto instrumentalny, jak miało to miejsce chociażby przy budowie autostrady na obszarze Parku Krajobrazowego na G�rze Świętej Anny.

Symbolika śląska

Nieodzownym elementem śląskiej tożsamości są symbole, kt�re świadczą o poczuciu więz�w społeczności śląskiej, a także o spuściźnie mieszkańc�w naszego regionu. Symbolika śląska, tak dolno jak i g�rnośląska, jest dla nas nieodzowną częścią zmagań o polityczną autonomię, jak r�wnież wyznacznikiem tego, co rozumiemy jako śląskość. W celu popularyzacji symboliki śląskiej, Ruch Autonomii Śląska:
używa i postuluje używanie przez wszystkie instytucje administracji publicznej, samorządowej oraz działające na Śląsku stowarzyszenia, odwołujące się do pojęcia śląskości, ż�łto-niebieskiej flagi z g�rnośląskim orłem dla obszar�w Śląska G�rnego oraz biało-ż�łtej flagi z czarnym orłem na ż�łtym tle tak dla Dolnego Śląska jak i całego regionu
każdego roku, w pierwszą niedzielę po dniu Św. Jadwigi, organizuje na G�rze Św. Anny obchody upamiętniające tę ważną w dziejach Śląska postać, połączone z pielgrzymką członk�w RAŚ i ich uczestnictwem w uroczystej mszy świętej w annog�rskiej bazylice
podkreśla wagę sanktuarium na G�rze Św. Anny dla społeczności g�rnośląskiej, przede wszystkim w jego wymiarze duchowym, będącego miejscem łączącym wszystkich G�rnoślązak�w i tradycyjnie kojarzącym się z wsp�łpracą i wzajemnym poszanowaniem r�żnorodności mieszkańc�w naszego regionu
nie godzi się na administracyjne rozbicie ziem g�rnośląskich, arbitralne narzucanie granic historycznym regionom oraz tworzenie tu tzw. „nowych tożsamości”, zaś dążąc do zjednoczenia G�rnego Śląska w jego historycznych granicach podkreśla wagę Opola jako historycznej stolicy regionu
domaga się stanowczej ochrony d�br kultury śląskiej i sprzeciwia się traktowaniu ich w spos�b czysto komercyjny; wszystkie zrabowane zabytki kultury śląskiej powinny z powrotem trafić tam, skąd je zabrano

RUCH AUTONOMII ŚLĄSKA to organizacja o wyrazistym obliczu. RAŚ nie ogranicza się do wąsko pojmowanego „regionalizmu” innych organizacji śląskich, wielkopolskich czy kaszubskich. Prezentujemy sprecyzowaną wizję Śląska jako podmiotu w zjednoczonej Europie. Wizja ta oparta jest na rozwiązaniach przyjętych już w wielu regionach europejskich. Wymienione wyżej cele RAŚ zamierza osiągnąć metodami pokojowymi, wykorzystując dostępne procedury demokratyczne.
Ruch Autonomii Śląska umiejętnie kojarzy tradycję z nowoczesnością!

Ruch Autonomii Śląska, Plac Wolności 7, 44-200 RYBNIK, tel/fax: (032) 4237 822
http://www.raslaska.org; e-mail: [email protected]