ertuqruLgazi was here!!

Grzyh Pragliwos'ci

Antoni Respondek on 05/25/03 at 6:18 AM

Grzyh pragliwos’ci

Rzodyn sie niy rodzi bez pjyrworodnego grzyhu.
We mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih, tyrz niy.

Szuo by pedziec’ - rodzymy sie z dugym, abo ze debetym.

A uod jakigos’ casu tyrz ze s’loonskymi Stygmatami.

Z latami, pokazujoom sie nowe zorty grzyhoow i coroski ciynrzyj je sie s’niymi radzic’. Jak z kryzysym w polski gospodarce i spouecznym rzyciu.

Nojwredniejszym jednak s’nih, wedle wjelu, je grzyh pragliwos’ci.

Wcioongnoou uoon jurz niyjednego w uodhuan’. A na dodatek rodzi inksze.

Wjelu Jancykryst zwobjoou na ta „klooska” czy „glizda” do sia?
Ino Poonbooczek wjedzoom!

Ta naszo ludzko suabos’c’ zaczynaua s nos jurz wyuazic’ w malutkos’ci.

Niyjedyn wrzeszczou, przebjyrou gyrami, jak ino niy dostou zapragnioonego boomboona czy lizoka, na kery sie napar.

Inkszy pokazowou swoja pragliwos’c’ przi korzdym soomsiadowym s’winiobiciu.
Ciyngjym Mu boouo mauo krupniokowyj czy rzymlokowyj kostprooby, a nawet coukij pouoowki zboonka woorztzupy.

Z przyboowaniym lot, prziboowauo pragliwos’ci, kere stowauy sie na dodatek coroski barzi wyrafinowane.

A to prziszou smak na czes’nie ze farorzowego uogroda, a to na gruszki ze strooma przi rzuoobku czy puoonki ze dziauek.

Sroge gyszynki uod Mikouaja, Dziecioontka czy Zajoonczka.

Wjelgo tyta do pjyrszy klase ...

Szuo by wymjyniac’ bez koon’ca .

Starsi tyrz mjeli swoje pragliwos’ci, uo keryh niy byda wspoominoou, coby niy gorszyc’ niymi modyh.

Niy idzie jednak pedziec’, coby My niy mjeli na nie rady.

Trza boouo ino troszka postanowjynio, wspoouprace, tryningu i rekwizytoow.

Dziecka uoduczauo sie tyj ludzki suabos’ci rostomajtymi sposobami.

Jednymu, zamjast maszkjytu, dowauo sie guzol zawinioony w papjoorek po boomboonah.

Inkszymu, krupniokowymu smakoszowi, filowauo sie szczewo hasiym.

Sznupacoom, kerzi jeszcze przed Mikouajym snojdowali po szrankah to,
co dziepjyro Uoon mjou prziniys’, przinosioou we mjehu w pjyrszy raji - bojtel
z uoszkrabinami.

Pragliwy dostowou to, na co boou pragliwy. Ino driny snojdowou „kinderniyspodzianka”.

Wycioongnioonoom gors’cioom ku pragliwymu, jak przi dowaniu, w keryj po jyj uotwarciu jak sie pokozowauo - nic niy boouo.

A cynsto jeszcze robjoouo sie nioom szpas z przeplotaniym palcoow, w kerym ks’ciuk snojdowou mjejsce mjyndzy wskazujooncym i s’rodkowym palcym,
co znaczoouo - figa z makym.

Niyjedyn przez take „tryningi” uoduczou sie rzoondanio i dopoominanio cegosik wjyncyj, niz’li to, co mjeli wszyske.
Stowou sie uostrorzniejszy we pragniyniah i mynij pragliwy.

Je rzeh drugi roz przi Goornos’loonskym Uokroonguym Stole.

Przisuhuja sie dyskusjoom i zastanowjoom - czy poradzymy pociepnoon’c’ grzyh pragliwos’ci?

Skorzystac’ dzisioj z naukoow wziyntyh za modu, coby uoone niy poszuy
w las?

Bo po poprzednih Stouah, pragliwos’c’ u niykieryh wygrowaua ze Dobrym Wspoolnym!

Tu, we Mjasteczku S’loonskym i pobliskih Tarnowskih Goorah, tak sie na szczyn’s’cie niy stauo - ale kaj indzi?

Morzno stauo sie dobrze tukej dziynki tymu, irze pouoonczoouy wszystkih s’loonske Stygmaty?
I rzodyn sie Ih niy zapjyrou i niy wstydzioou!

Te, z kerymi rodziyli sie My i rodzoom sie Nasze Dziecka.

Poszanowanie Uojcoow, zgoda w Rodzinie, zapobjegliwos’c’, rostropnos’c’ robotnos’c’, mjyuos’c’ i lojalnos’c’ wzglyndym S’loonska, poszanowanie dlo s’loonskigo Jynzyka, umjyuowanie dlo Kultury i Wjedze, a nade wszystko wyhowanie we guymboki Wjerze.

A soom to przeca tyrz po czyn’s’ci s’lady Naszego namaszczynio w imjy Nojwyrzszego Nauczyciela.

Soom My tukej na tym zalu, we wjynkszos’ci, w groomadzie Mynrzoow
i Muodziyncoow.
Bez to postanoowmy dobrze sie wyspowjadac’, przed jutrzejszoom Naszoom Pjelgrzimkoom do Pjekor, z tego wrednego grzyhu!

Postanowjocie?

Jo postanowjoom!

Keine Grenzen

Antoni Respondek on 04/27/03 at 2:46 PM

Keine Grenzen

Keine Grenzen.

W mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih doczkali My sie nareszcie akadymikoow.

Pryndzyj tyrz jurz My ih mjeli, tela rze trefjali sie w pojedynka.

Terosko moomy couko grupa.

A tak rihtig, grupa Duszpastyrstwa Akadymickigo „Fakla”.

Fakla jak wjymy dowo durzo s’wjatua, rozjas’nio c’mok.

Naszo akadymicko grupa hce przekazowac’ s’wjatuo Kultury i Nauki, coby ludzke serca w Uogewnikah boouy czue na to co pjykne i prowdziwe.

Bo w Pjyknos’ci i Prowdzie howjoom sie Poonbooczek.

We Palmowo Niydziela zaproszali na spotkanie z Jackiem Kurkiem, historykym ze S’loonskigo Uniwersytyjta.

Mooj doomowy sztudynt, cera Anka, mjaua wtynczos zajyn’cia na zauocznyh studijah i niy poradziooua tam is’c’. Bez to wysuaua Mje.

Wys’cie przeca Uojciec tyrz soom akadymik, hoc’ ino czuoonek koryspoondynt, ale za to ze TUV Akadymji! - pado.

Darmo sie boouo tego wypjyrac’ i zapjyrac’ Prowdzie.

A rze na dodatek, tymatym spotkanio booua postac’ buogosuawjoonego Joozefa Czempiela, rodym z Joozefki, patroona naszego Dekanatu i Parafijalnego Uos’rodka Kultury i Sportu - to`h sie niy dowou dugo wyciskac’.

Zresztoom mjyndzy modymi, ale niy ino, rod przebywoom.

Ciekawjyu Mje tyrz soom Prelegynt, kerego uowoce wydajnyj roboty doo Mie jurz pjyrwyj dolatowauy we roorznyh zortah i z rostomajtyh stroonoow.

A to jako „Hajduczaniny” - mjesiyn’czniki spoueczno-kulturalne z Wjelkih Hajduk, kaj soom Uooni naczelnym Redaktorym.
Na tyn przikuod podoom hocia tyn uostatni, kwjetnioowy noomer, kaj je drugo tajla uosprowki ze Jorgym Gorzelikiem, przedstawicielym Ruhu Autoonoomje S’loonska - „Po co koomu Norood S’loonski?”.
I ze zahyntoom do przeczytanio ciekawyh dwooh ksioonrzkoow, z keryh na uokuadzinie jednyj s’nih snod`eh fotografjo znajoomego mjejsca w Hropocowje, znajoomo budka przi Familokah na eku, kaj boouy do niydowna nojlepsze lody we soomsiectwje, i drugi - Ludwika Zoga�y „Doom mojigo urodzynio”, kero Mi jurz pryndzyj sprawjoou kamrat Pawou spod Ruhu.

Przedmowa doo niyj napisoou tyrz Jacek Kurek.

Jako stary akadymicki szpok wjedziou`eh, irze trza sie naszykowac’ na dyskusjo, bo taki je cel korzdego akadymickego spotkanio.

Ponuhto`eh we internecu, coby poczytac’ uo Naszym buogosuawjoonym Joozefje.

Ale tyrz uo Jego promotorah we wyniesiyniu na uoltorze.

Nojbarzi spodobauo Mi sie powjedzynie inkszego Joozefa - Holznera, przipoomniane
przez Mojigo imjynnika, bo tak tyrz moom na druge, Ignacego Je�a - Biskupa, ze moonografje uo s’wjyntym Pawle, na kere rzeh tam trefjoou.

„Die Heiligen sind keine Wachsfiguren, sondern wachsende Figuren” - S’wjynte to niy soom figury ze wosku, ale Postacie, kere majoom we naszyh uocah ciyngjym wzrostac’.

Wjelu jurz mooguo z bliska sie przigloondac’ wzrostaniu Postacie Joozefa Czempiela.

Bydzie Uoon wzrostou i We Naszyh uocah, ze coroski lepszym Jego poznaniym, ale
i ze rosnooncym Jego kultym.

Uostou Noom przeca dany, ale i zadany.

Szykowou`eh sie tyrz na dyskusjo uo prawah i uobowjoonzkah historykoow.
A to z racje zawodowyj profesje Prelegynta.

I tukej ze poomocoom prziszou Mi inkszy Biskup - Herbet Bednorz, kery doradzou taki sposoob realizowanio programoow: Zwyczajne w nadzwyczajnyj formje.

Toom nadzwyczajnoom formoom dloo Mje boouo wystoompjynie na spotkaniu we
szatah advocatus diaboli.

Wjym, irze rzodyn historykoom niy moge uodebrac’ Prawa do uobnorzanio Prowdy, nawet tyj nojstraszniejszyj, nojpilniyj strzerzoonyj, bo zagrorzajooncyj Wuadzy.

Ale My soom uod s’wjyntego Jana Nepomucena i przez to szczegulne moomy Prawo w tyj mjerze. Zadowac’ niywygodne pytania korzdyj Wuadzy i korzdymu historykowi.

Bywali w niydownyj jeszcze przeszuos’ci historyki, rehtory i naukowce, kerzi legitymowali swojym filerym abo suowym zafauszowania s’loonski przeszuos’ci,
podowane niy ino w gazetah, ale i we podryncznikah.

Historjo jak to kerys’ uokrys’loou, bywo sugusym Wuadzy.

Niy przistou`eh tam tyrz na propozycjo coby My godali ino po polsku.

Kej My soom S'loonzoki, to bydymy prawic' po s'loonsku!

Aby tu, w mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih!

Pogodoomy ze soboom, to inksi sie cegos’ przy tym nauczoom.

Tak jak My to robjymy uod lot, bo muszymy, we Jejih jynzykah.

Przeca s'loonsko Godka to je nasza Muttersprache, Jynzyk z Maminego serca.

Jurz biskup Bernard Bogedain guosiyli, irze S'loonzoki majoom Prawo suhanio
i rzoondzynio we Jynzyku, kery uznowajoom za swooj, Jynzyku swoji Familije
i Wjary.

Tyla, irze niy mjarkowali Uooni co s'loonski djalekt, bliski jynzykowi polskymu, niy je przeca jednym i tym samym. Irze mo swoje wuosne korzynie.

Wedle Mje, to i Uooni prziczyniyli sie do teroska trwajooncyj poloonizacje S'loonzokoow.

Bez swoja niywjedza?

We sprawje uojczystego Jynzyka, Prawje korzdego Cowjeka do wolnego wyboru
w tyj mjerze, swobody we Jego urzywaniu, uczyniu sie Go we szkouah
i stosowaniu we rzyciu publicznym mjyndzy Polokami i Niymczmi niy boouo i niy ma zwady.

Hocia i doo nih dohodzioouo jak mjyndzy ksiynrzoskamu w Jejih ksioonrzkah:

z 1913 r. "Schule und Kirche im Sprachkamfe der Ostmark" (Szko�a
i Ko�ci� w walce o j�zyk na wschodzie pa�stwa) - ks. Rasska i
z 1919 r. "Das Recht auf die Muttersprache im Lichte des Christentums"
(Prawo do j�zyka ojczystego w �wietle nauki chrze�cija�skiej) - ks. ks. Czempiel
i Szramek pod pokrywkoom mjana "Makkabaeus" (Machabeusz).

Ale dali rzodno stroona nic niy robi w sprawje Naszego Jynzyka.

Jynzyka S'loonskigo.

Bez to moga pedziec', irze Polokoom i Niymcoom jednako daleko w tyj mjerze do S'loonzokoow.

Niy majoom z Nami wspoolnego Jynzyka!

Bez to irze Im Go niy trza?

Przeca Ih dzieci czynsto wjyncyj godajoom po s'loonsku, niz'li we Jejih i Waszyh Jynzykah literackih "wysoki" zorty.

Czy to Ih niy zastanowjo?

Moom ciho nadzieja na to, irze co ksiynrzoszki popsuli i naszkodziyli, teroski nareszcie naprawjoom.

Bydzie tak? Czy Mi sie ino tak zdo?

Take Mje naszuy mys’li po przeczytaniu ksioonrzki, kero Mi podarowou za moja niywdziynczno rola i aktywnos’c’ we akadymickym dyskursie Szanowny Prelygynt
dr Jacek Kurek - pt. „�L�SKI MACHABEUSZ Ksi�dz J�zef Czempiel i jego parafia” ze autorskoom dedykacjoom:

„Z nadziejoom, irze Mjyuos’c’ do Doomu je jednym z wymjaroow czuowjeczyn’stwa”.

Napisou tak, bo`h przipoomniou Jego suowa z przedmowy do Zogauowyj ksioonrzki.

„Doom Mojigo urodzynio - czyli jak szukou`eh hajduckih korzyni jest zatym
w pjyrszym rzyndzie s’wjadectwym Mjyuos’ci do lokalnego S’wjata, ale jest tyrz wskazoowkoom, dlo korzdego, kery pragnie poznac’ swoje korzynie, swoja nojbarzi osobisto przeszuos’c’, ta historijo, keryj rzodyn inkszy napisac niy moge.”

A rze dzisiejsze i downe Dolne Hajduki to teryny pool downego dwooru ze Dolnyh Uogewnik, godzi sie, coby hajducke korzynie mjanowac’ korzyniami uogewnickymi.

Uod teroska, razym z nowyj gyneracje historykami i pod patroonatym buogosuawjoonego Joozefa Czempiela, rdzynnego S’loonzoka, bydymy to musieli na nowo zacznoon’c’ robic’.

A w dohodzyniu do Prowdy lrzyj Noom sie pudzie ze s’wjatuym „Fakle”.

Keine Grenzen, jak s’pjywo jurz po coukiyj Europje rooutfuks z „Uoonyh Trzeh”.

I rzodnyh - ani rubyh, ani ciyn’kih - krysek.

Ziorka i ryby.

Antoni Respondek on 04/09/03 at 8:14 PM

Ziorka i ryby.

W mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih moomy teroski Rekolekcje.

Bydymy sie starali hoc’ troszka poprawic’.

Prziboou ku Noom s’niymi uogewczanin, ksiynrzoszek Adam.

Niydielne czytanie tyczoouo sie prawje pszynicznego ziorka, kere coby dac’
obfity ploon, same musi przodzi zymrzec’.

Tak sie dziouo niy ino z samym Poonbooczkjym, ale i niykerymi ludz’mi.

Niydowno minoouo dziesiyn’c’ lot uod hwile, kej ku Noom prziboou
Edward Poloczek.

S’wjyntyj pamjyn’ci.

Prziszou na zaproszynie uogewczan, w tym czuoonkoow Zwjoonzku Goornos’loonskego,
coby My sie moogli cosik wjyncyj dowjedziec’ uo zauorzoonyj przez Niego - Goornos’loonskij Partji Regjoonalnyj.

Spotkali My sie wtynczos s’Niym we kawjarynce na bojisku eUKS-u.

Uogewnickego Klubu Sportowego.

Przinjoos ze soboom i rozdou Noom uodezwy do mjyszkan’coow Goornego S’loonska,
kere zaczynauy sie takymi suowami:

„Ino groomadnym mys’lyniym i dziauaniym zabezpjeczymy mjyszkan’coom Goornego S’loonska nowe mjejsca pracy, modym nauka w zawodzie, szkolnictwo podstawowe, s’rednie i wyrzsze naszym dzieckoom, a korzdymu ohroona zdrowjo i s’rodowiska w kerym rzyjymy.” ...

Zarejestrowou Goornos’loonsko Partjo Regjoonalno, keryj uostou przewodniczooncym -
15 marca 1993 roku.

Graficznym znakym GPR boou uorou s’loonski w kole z rzoutyh gwjozdoow,
jak we symbolu Unje Euroopyjski.

Wskazowou, irze sprzijajoom Noom - mjyszkan’coom S’loonska: historyczno hwila we tysiooncletnij historji Goornego S’loonska, pynd ku demokracji, cioongoty ku wspoolnyj Europje, regjoonalizacjo kraju, i co wstyd prziznac’, ale musiou to pedziec’ - haos gospodarczy, spoueczny i polityczny we cyntralnyh wuadzah.

Jest Nos, prawjoou dali, 6 milijoonoow obywateloow.

Rzodyn spoza Goornego S’loonska Nos niy uratuje.

Rzodno cyntralno wuadza i ogulnokrajowe partje Noom, mjyszkan’coom Goornego S’loonska, niy poomogoom.

I to z prostyj racje - dziauauyby tym samym na swoja szkoda, przeciwko siebje.

A jak niy wjadoomo uo co idzie we polityce - pewnikym idzie uo wjelke pijoondze.

Apelowou coby My sie zapoznali ze zauorzyniami programowymi.

Godauy uoone uo nojwjynkszyj i we dziauaniu nojskuteczniejszyj partji mjyszkan’coow Goornego S’loonska, zahyncauy do integracje wszystke s’rodowiska na Goornym S’loonsku.

Uo doonrzyniu do samorzoondnos’ci regijoonalnyj, ze wuosnym regijoonalnym budrzetym
i wuodarzami, decydujooncymi w granicah przyszuego Regijoonu Goornos’loonskego.

Guosiyuy, irze nojmynij 60% z Naszego regijoonalnego budrzetu uostanie na potrzeby Goornego S’loonska, a reszta - bydzie we wspoolnyj kasie.

Zapewniauy uo zamjarze bycio partjoom aktywnyh optymistoow, we morzu ogulnego pesymizmu spouecznego.

Uobjecywauy pobudzynie poczucio goornos’loonskij torzsamos’ci u wszystkih mjyszkan’coow regijoonu, przywroocynie reguow dobryj gospodarki i etosu roboty.

Uodbudowanie tradycyjnyh wartos’cioow etycznyh i moralnyh.

Szkoda irze My wtynczos do tyj poloczkowyj partje wszystke niy wstoompjyli.

Darmo tego teroski rzauowac’.

A stauo sie tak za sprawoom redaktorki.

Uobecno wtynczos na tym spotkaniu, znano redaktorka ze „Rzeczpospolityj”, „znawczyni” problymoow S’loonska i „specjalistka” uod restrukturyzacje goornictwa spytaua sie Nos:
czy Wy wjycie uo tym, irze sie Wami interesujoom funkcjoonarijusze UOP-u?

Na te suowa wjynkszos’c’ sie zebraua i poszua do Doom.

Stauo sie tak pewnikym ze strahu. Zresztoom niy ino u Nos.

Czy Uoona cosik wjedziaua doprowdy, czy ino mjaua tako rola do speuniynio,
coby zastraszac’ poloczkowyh suhaczoow?

Na to do dzisioj niy poradza uodpedziec’.

Tak tyrz musiauy wygloondac’ spotkania z przewodniczooncym GPR kaj indzi,
bo partjo ta niy zdziauaua wjela.

I tak minoouo jurz dziesiyn’c’ lot, a My soom w tym samym mjejscu.

Na szczyn’s’cie, zasioone wtynczos przez Edwarda Poloczka ziorka - kjeukujoom,
niy ino zresztoom we Uogewnikah.

Zdo sie, irze zaczynajoom dowac’ ploon stokrotny.

Minoou jurz tyrz wszystkym strah.

„Ludzie uo zdrowyh pogloondah, tak jak zdrowe ryby, zawdy puynoom pod proond.

Ino ryby suabe puynoom z proondym”.

Take suowa ksiyndza Blachnickiegi, przipoomniou Noom tyrz dzisioj we swojym kozaniu rekolekcjoonista - kapeloonek Adam.

W tym sie muszymy poprawic’ wszystke.

I grzehu niy powtorzac’!

Segregacjo, asymilacjo, integracjo.

Antoni Respondek on 01/09/03 at 10:20 PM

Segregacjo, asymilacjo, integracjo.

Segregacjo, asymilacjo, integracjo.

W mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih te pojyn’cia znoomy uod lot.

I praktyki s’niymi zwjoonzane.

Kery u nos niy wjy jak sie segreguje? Abo tego niy poradzi.

Przebjyrac’ i wybjyrac’ lepsze abo gorsze egzymplarze wzglyndym ustaloonyh normoow?

To zajyn’cie bardzo proste, jak jest uokrys’loono norma.

Dejmy na tyn przykuod segregacjo ziorek grohu na grohoowka.

Ziorka musiauy byc’ jednako wjelke, niyuszkodzoone, podobnyj farby i guadkos’ci.

Robota booua prosto.

Brauo sie mjeh ze ziorkami grohu, wysypowauo po troszce do miski abo na talyrz i po jednym ziorku przeciepowauo do gorka. Ale ino te, kere uodpowiadauy maminyj normje.
Niyfajne boouy wciepowane do drugego gorka abo kibla, kery stou pod stouymo, a potym przesypywane z niego do ajmra z futrym przed gadzina.

Na kooniec jeszcze ino robjoono booua wodno prooba przebranyh ziorek.

Te kere wypuywauy na wjyrh jak sie je zalouo wodoom boouy wybjyrane, bo sie je podejrzywauo uo to, irze siedzi w nih hrobok, abo rze majoom s’rodek przez niego wyrzarty.

Niykere wcale ziorkami grohu sie niy uokazywauy, ino bardzo doo nih podobnymi guzolami, kere pjyrsze szuy na dno.
Tam uostowayu do koon’ca prooby i na kooniec trefjauy do kooukastle.

Te kere selekcjo przeszuy i proobje wodnyj sprostauy, moczoouy sie potym przez pora godzin, coby nabrac’ mjynkos’ci i przidatnos’ci do warzynio.

Reszta, kero uostowaua we mjehu, booua przi korzdyj nastympnyj grohoowkowyj segregacji coroski barzij posmorscano i wysuszoono.

Ale to niy znaczoouo wcale, irze grohoowa z nih uwarzoono booua gorszo.

Boouo coukym nauopah.

Im starszy groh, tym grohoowa lepszo.

Ino jyj szykowanie zabjyrauo coroz wjyncyj czasu na mocynie grohu.

Segrtegacje unikauy ino resztki ziorek, nad kerymi liotowou sie nasz guood w dniah niydostatku, abo mjyuosierdzie wzglyndym tego, kery zaklupou po pros’bje do dz’wjyrzy
i kerymu tyrz przyszou smak na grohoowa.

Tyla rze niy pryndko joom zjod.

Abo dejmy na tyn przykuod woongel.

Tyn s’loonski skarb, kery uobrany uostou we plebiscycie nojwjynkszoom wartos’cioom,
kero S’loonsk dou s’wjatu.

Tyrz sie go segregowauo.

Nojsoomprzood ryncznie. Potym dopjyro pszyszuy przesiywacze i puooczki.

Nojlepszym fahmanym w tyj ryncznyj robocie booua Ana Kus’ka.

Sama booua wysoko na ajn’c fyrcih we hucie, ale to ji niy przeszkodzauo we dobryj robocie.
Tyla irze musiaua przi niyj stoc’ na uawce.

Wtynczos jeszcze moda booua na rzydy, wjelke kawauy woonglo, kery dziynki tymu niy nabjyrou w pywnicy zbyndnyj wilgoci. A przez to dowou wjyncyj ciepua.

Coby jyj nabrauy jak nojmynij, boouy czynsto tucoone na myn’sze kooncki dziepjyro przed nabraniym do kooukastle abo w niyj samyj.

Pasowauy korzdymu, kery woongel kupowou na zima.

I na wsi i we familoku.

Korzdy je hciou.

Kamjyn’ czy przerostoki szuy do kolyby, keroom sie je wywozioouo po glajzah na houda.

Normy wzglyndym woonglo uczoou i uokres’lou sortujooncym kobjytoom sztajger ze sepery.

U Any rzodyn kamjyn’ ani przerostok sie niy przewinoou. Nawet jak sie koonsztownie pociaprou mjauym i tym sposobym proobowou udowac’ zdrowy woongel.

Bez to tyrz houdziorzoom ciynrzko boouo trefic’ po jyj robocie na czysty woongel mjyndzy wysypanym kamjyniym.

Za to przerostokoow udowauo im sie zebrac’ kupa.

Ale boouy tyrz take momynty, kedy norma trza boouo zmjynic’ skirz lokalnyj „racje stanu”.

Skirz mauego wydobycio ze przodka, z kerego woongel sie z’le sypou. A to grzioouo brakym prymje.

Abo przi braku woonglo w niyjednyj uogewnickiyj pywnicy.

Wtynczos nojlepszo booua inkszo Ana, na kero my wouali Anula.

Ta niy uznowaua rzodnyh cudzyh normoow.

Za dobry woongel booua u niyj korzdo berga, kero mjauo w sobje hoc’ aby ciyniutko woonglowo szihta.

Tym sposobym nawet suaby przodek dobrze sypou „woongel” jak trza boouo.

A coby nasze karluse mjauy lrzyjsze zbjyranie woonglo na houdzie, Anula wciepowaua do wiadoomyj, ugoodanyj kolyby na kooniec szyhty wszystko to, co pos’latowauo
i poniywjyrayo sie pod nogami.

Niy ino kamjynie i przerostoki.

Tym sposobym jeji bracikoom trefjauy sie na houdzie i rzydy.

Lokalnio „racjo stanu” booua warzniejszo dloo niyj i dlo houdziorzy niz’li sztajgrowe przykozanie i kopalniane normy.

Szuo by pedziec’ irze jurz wtynczos realizowaua uoona zasada poomoczniczos’ci pan’stwa wzglyndym obywateloow.

Dobrze rozumjaua ta zasada i to, irze uogewnicke hanyse niy mogoom zamarznoon’c’ bez zima na s’mjerc’. A uoonyh samyh boouo w dooma sztyrnos’cie z Uojcami.

Barzij wyrafinowane metody i procesy segregacje niz’li wzglyndym ziorek grohu czy kawoukoow woonglo, praktykowane boouy u nos wzglyndym ludzi.

Uogewnickih S’loonzokoow.

Hanysoow.

Durzo rzeh jurz na tyn tymat wjedziou.

Uostatnio poczytou`eh sie uo tym we ksioonrzce pod tytuoom „Hanysy”, kero napisou W³adys³aw ¯ernik.

We dwuh toomah i na 555 zajtah.

Szkoda ino irze mauo tam prawdziwje uogewskyj godki, kero lepi uoddowo tres’ci
i emocjoonalnos’c’ prowadzoonyh djalogoow.

Autor zastosowou ino literacko polszczyzna.

Nawet Niymce sie nioom posugujoom.

I to zdo mi sie byc’ w niyj fauszywe.

Jedyn jedyny mauy Rudik, mo uod czasu do czasu wkuodane przez autora do gymby niymjecke uokres’lynia dlo swojih uojcoow: Mutter i Vater.

I tym pokazuje swoja podwujno koompetyncjo jynzykowo.

A czasym nawet potrujno.

Bo uodzywo sie niykej i po rusku. Dlo ratowanio rzycio. Wedle rzyciowyj racje stanu.

Reszta uopisoow wydowo sie byc’ prawdopodobno.

Znajoome mjejsca, landszafty, soomsiedztwo, mjana, a nawet lokalne ausdruki i dz’wjynki.

Hoc’ dlo pewnos’ci przidauo by sie morzno szyrsze skoonfroontowamie dzieua autora ze samymi uogewcanami.

Przinajmniyj tymi starszymi, kerzi te czasy pamjyntajoom.

A przede wszystkym niykeryh stwjerdzyn’zawartyh w ksioonrzce.

Jak hoc’by ino te, uod karouowyj Starki, kero godaua, irze S’loonsk nolerzou zowdy do S’loonzokoow, a Niymce i Poloki soom na tyh ziymjah ino uod casu do casu.

Ale czy kery, poza mnoom i mojoom kobjytoom przeczytou „Hanysoow”?

A morzno ta ksioonrzka uostaua napisano niy dloo nos, bo my wjela tyh wydarzyn’
i podobnyh naszym, s’loonskih losoow znoomy.

Ale dlo tyh kerzi proobujoom poznac’ nos i nasz Hajmat?

Czy jurz wjedzoom, rze soom skozani na asymilacjo z nami we swoji nowyj, s’loonskyj, mauyj uojczyz’nie? A niydugo i na integracjo z inkszymi nacjami we wspoolnyj Europje?

Zas’ moje ukohane Uogewniki S’loonske wziynte uostauy ino za ksioonrzkowy przykuod
i mjejsce akcje, dlo opisu zaplanowanyh i przeprowadzoonyh procesoow segregacje mjejscowyh ludzi wedle cudzyh normoow, idyjologicznyh i narodowyh racjoow stanu?

Take mjauy mjejsce przeca na coukym S’loonsku.

Uogewniki uostauy wybrane na mjejsce zapowiedzi i tuo dlo opisu asymilacje przybyszoow?

Heroldowego wezwanio do integracje s’niymi?

Dobra! Ale jak to bydzie w zgodzie z naszoom S’loonskoom Racjoom Stanu.

I ino douokoouka uniwersalnyh wartos’ci.