Poczštki parafii pszowskiej.


Marcin z klasy I Liceum Technicznego ZSE Wodzisław Œlšski postanowił podzielic się informacjami, które zebrał na temat koscioła w Pszowie. To sanktuarium Matki Bożej Usmiechniętej jest decyzjš Metropolity Górnoœlšskiego koœciołem Koœciół parafialny w Pszowie ,wzniesiony w miejscu ,gdzie i dziœ jeszcze stoi, tj. w poœrodku osady, jest poczštkami swymi œciœle zwišzany z założeniem nowej, na prawie niemieckim osadzonej wsi Pszów. Ponieważ data osadzenia wsi nowej Pszów jest znana z żródła autentycznego, można też podać termin a quo powstania koœcioła parafialnego w nowym Pszowie; mianowicie , koœciół ten powstał po 1265 r. Do 1293 r. Dokładny zasięg parafii pszowskiej podajš protokoły powizytacyjne z XVII w. Ponieważ jednak sšsiednie parafie dawne w Rydułtowach, Pstršżnej, Jedłowniku, Radlinie, Lyskach, Lubomi (Syryni) i Rogowie istniały już wszystkie w wiekach œrednich, przynajmniej w XIV w.,przeto granice parafii pszowskie, jakie spotykamy w XVII w można spokojnie przyjšć także dla poczštków XIV w. Pozostały one nie zmienione do poczštków bieżšcego, XX w. Przeto przynajmniej od poczštków XIV w parafia pszowska obejmowała miejscowoœci: Pszów, Zawadę, Kokoszyce, Krzyżkowice, razem z przysiółkami do tych osad należšcymi, jak Doły, Kšty, Wypandów itd. Dopiero w bieżšcy wieku na obszarze starej parafii pszowskiej zaczęły powstawać nowe koœcioły, a przeto obszar parafii pszowskiej zaczšł się kurczyć. Pierwszy koœciół parafialny w pszowie był na pewno budynkiem drewnianym. W czasie jednak, kiedy w Ÿródłach spotykamy opis tutejszego koœcioła, od 1652 koœciół pszowski był już budowlš masywnš, murowanš. Kiedy dawny, drewniany koœciół w Pszowie zastšpiono murowanym, nie wynika z żšdeł. Być może, że z uwagi na większe znaczenie wsi już w wieku XVI, a może już wczeœniej, wystawiono go masywnie i wtenczas miał na pewno gotyckie formy. Murowane koœcioły po wsiach stanowiły jeszcze około 1600r rzadkie wyjštki. Pominšwszy miasta, gdzie istniały w tym czasie koœcioły murowane, w całym obszernym dekanacie żorskim i wodzisławskim ( obejmujšcy cały póŸniejszy powiat rybnicki i częœć zachodniš pszczyńskiego ) około 1600r istniały koœcioły murowane jedynie w Pawłowicach (zbudowany w 1596r) oraz w Pszowie; wszystkie inne (ponad 20) koœcioły wiejskie były drewniane. Pszowskie ołtarze były trzy: ołtarz główny był rzeŸbiony i niedługo przed 1652r na nowo pomalowany błękitnš farbš i wyzłacany. Dwa boczne ołtarze były malowane i pozłacane. Wszystkie trzy w 1652r nie były konserwowane, zaœ w 1679r zaznaczono, że główny ołtarz jest konserwowany, oba boczne nie, przeto tam odprawiono na ołtarzykach przenoœnych. Urzšdzenie wnętrza starego murowanego koœcioła pszowskiego. Ołtarz główny poœwięcono na częœć Wszystkich Œwiętych. W 1719r zaznaczono, że były po większej częœci sporzšdzony nakładem proboszcza, a przeto był w tym roku nowy. Ołtarz boczny po stronie ewangelii poœwięcony Najœwiętszej Pannie Marii, zaœ po stronie epistolae na czeœć œw. Sebastiana i œw. Katarzyny. Chrzcielnica była pięknie rzeŸbiona z drewna, wyobrażajšca na wieku œw. Jana, chrzczšcego Zbawiciela: woda œwięcona w miedzianym kociołku, wieko zamkiem zamykanie. Sufit koœcioła z desek, pomalowany. Wzdłuż obu bocznych œcian dwie pergole(chory) Drewniane, drewnianymi, toczonymi falami wsparte. Zaopatrzenie tego koœcioła w naczynia, sprzęty i szaty liturgiczne było już w XVII w. Zupełnie wystarczajšce, a nawet obfite.
Marcin Wolski